خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : علمدارى )
54
نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى )
نامهء 19 از نامههاى آن حضرت است ببعضى از حاكمان كه از جانب آن بزرگوار فرمانروا بودند ( دربارهء مماشات ، با رعيّتهائى كه مشرك بودند و از حاكم خود شكايت داشتند . 1 در پى حمد و ثناى صادقانه بر خدا * صد درود و صد تحيّت بر رسول مصطفى ( ص ) از دهاقين « 1 » بلادت بس شكايت دست ماست * ( از تو بر اين قشر كوشا ، رنجهاى نارواست ) ( اهل شهرى كه ترا كردم در آنجا حكمران * گاه و ناگه شكوهها دارند بر ما در نهان ) شكوهها دارند بر ما از جفا و احتقار * از درشتى و قساوت ، و آنچه دور از انتظار ساعتى انديشه كردم در خور اين شاكيان * تا كه ديدم در عقيده ، مشركند آن خاكيان « 2 » ( در قبول حقّ ، داراى اراده نيستند * زين جهت مشمول تجيب « 3 » زياده نيستند ) همچنان در مورد ايشان ، تباين نارواست * چونكه با آن قوم ، عقد عهد و پيمان بين ماست ) ( گر چه آتش ميپرستند و بشرك آلودهاند * ليك در قانون جزيه ، در تعهّد بودهاند ) پس با اين قوم مشرك و پايبند پيمان ، عطوفت و مهربانى آميخته با تشدّد و سختى را شعار خود قرار ده 2 بر سر اين قوم ، جلبابى « 4 » بيفكن از دو رنگ * نيمى از مهر و عطوفت ، نيمى از سمّ و شرنگ بين ايشان شعله زن گهگاه نار قهر را * گاهگاهى هم فروزان كن چراغ مهر را درهم آور صحنهاى از قرب و دورى در ميان * تا بيفتد اعتدال خشم و رأفت بر ميان پس ترا در حكمرانى اين سليقه بهتر است * ( در مدارا نيز ، اين راه و طريقه بهتر است )
--> ( 1 ) دهاقين كشاورزان و دهقانها ( 2 ) خاكيان آدميان ( 3 ) تجيب دوست داشتن ( 4 ) جلباب روسرى